Verhalen Deelnemers Verdieping

Wat zit er achter probleemgedrag bij dementie? En hoe kun je daar als zorgteam beter op inspelen? Binnen Argos Zorggroep, locatie DrieMaasHave verdiepen regisseurs Rianne Keppel en Jacqueline Nuijens zich in deze vragen. Met hun aanstaande deelname aan Topcare hoopt het duo de onderzoekende manier van werken binnen de organisatie verder te versterken. Wat hopen zij dat Topcare brengt, voor bewoners én collega’s?

Topcare is een lerend netwerk van ongeveer vijfentwintig zorgorganisaties. Deze organisaties onderscheiden zich door hun ambitie, onderzoek, innovatie en vernieuwende oplossingen in de zorg. Binnen het netwerk delen zij hun kennis en ervaringen, zodat het wiel niet steeds opnieuw uitgevonden hoeft te worden. 

De zorgorganisaties leren van elkaar, maar worden ook kritisch bevraagd. Wat werkt wel? Wat niet? En waarom? Daarom is het belangrijk dat elk onderzoek wetenschappelijk onderbouwd en aantoonbaar is. Juist dat maakt het netwerk waardevol.

Blijven ontwikkelen

Volgens Rianne en Jacqueline past Topcare goed bij Argos Zorggroep. “Argos Zorggroep is een organisatie die zich wil blijven ontwikkelen,” vertellen ze. "Als we zien hoeveel scholingen en mogelijkheden er binnen Argos zijn om je verder te ontwikkelen, dat is echt grandioos." Deelname aan Topcare voelt voor hen als een logische volgende stap.

Voor de woonzorggroepen van Jacqueline en Rianne ligt de focus op probleemgedrag bij mensen met dementie, zoals boosheid, agressie, verdriet, angst of achterdocht. Dat kan te maken hebben met pijn, angst, prikkelverwerking, maar ook met ervaringen uit het verleden, zoals trauma of PTSS. Door dit gerichter te onderzoeken en beter te rapporteren, hopen Rianne en Jacqueline samen met hun collega’s beter te begrijpen wat iemand werkelijk nodig heeft. “We zijn er als team al heel bewust mee bezig om te onderzoeken waar probleemgedrag vandaan komt.”

“Nog meer dan voorheen begeleiden we zorgorganisaties en revalidatiecentra in hun ontwikkeling.”

David Engelhard Directeur Topcare

Kleine dingen maken een groot verschil

Als voorbeeld noemen ze een meneer die vaak boos werd. “Op een gegeven moment kwamen we erachter dat hij het simpelweg prettig vindt om op de grond te zitten. In plaats van hem te vragen of hij op een stoel wil plaatsnemen, gaan we er nu bij zitten. Op de grond. Dat kan hier gewoon. En dan heb je tóch een fijn moment met iemand. Hij voelt zich gezien en de boosheid is minder geworden. Soms zijn het zulke kleine dingen die verandering kunnen brengen.”

Rianne heeft nog een voorbeeld over een mevrouw die tegenstribbelde bij de dagelijkse verzorging. “We kregen het vermoeden dat zij in het verleden iets vervelends heeft meegemaakt." Het team besloot nauwkeurig te beschrijven wat er gebeurde. Waar reageerde ze sterk op? Bij de verzorging in de badkamer of juist bij het bed? Bij het helpen met de broek uitdoen of bij haar trui?  "Door zorgvuldig te rapporteren over alles wat je doet, kom je uiteindelijk achter een stukje informatie", legt Jacqueline uit, in dit geval konden we bepaalde handelingen aanpassen bij mevrouw zodat ze minder onrustig werd.

Met Topcare krijgen we straks nog meer tools om betere antwoorden te vinden. We krijgen scholing om de juiste onderzoeksvragen te kunnen stellen en hoe we stap voor stap alles kunnen bekijken. Bovendien maakt een netwerk het makkelijker om advies te vragen aan andere zorgorganisaties.”

Aansluiten bij Topcare kan niet zomaar

Bij Topcare gelden strikte criteria op vier gebieden: het bieden van specialistische zorg en behandeling, het verrichten van onderzoek, ontwikkelen en leren en het delen van expertise. Om te controleren of een organisatie hieraan voldoet, vindt een audit plaats.

Op 22 januari is het zover: dan krijgt DrieMaasHave bezoek van Topcare. Tijdens de audit wordt gekeken of hun woonzorggroep mag toetreden tot dit bijzondere netwerk van zorgorganisaties. Wat precies gevraagd wordt, weten Rianne en Jacqueline nog niet. Wel weten ze dat ze een rondleiding mogen geven en mogen vertellen over hun werk. Zenuwachtig zijn ze er niet voor. “We zijn zoals we zijn en we doen wat we doen,” zeggen ze. Ze hebben vertrouwen in hun team: betrokken, gemotiveerde collega’s die elke dag het beste willen voor de bewoners. "Als ze ons niet goed genoeg vinden, missen ze een kans."

Bewuster werken door onderzoek

Als de audit goed gaat en DrieMaasHave wordt toegelaten tot Topcare, verandert er voor de collega's vooral één ding: je gaat meer onderzoeken. "Daardoor ben je bewuster bezig met je werk", zegt Rianne. "Nóg bewuster, moet ik zeggen."

Die bewustwording gaat bijvoorbeeld over prikkelverwerking. Bij mensen met dementie is die verstoord. "Als het druk is op de afdeling, kan iemand met dementie daar vaak niet goed mee omgaan", noemt Jacqueline als voorbeeld. "Het helpt als je daar rekening mee houdt in je werk, door rustig te praten. Dingen niet te snel willen."

Onderzoek doen kost tijd en energie. Dat beseffen Rianne en Jacqueline heel goed. "Soms moet je investeren om er beter van te worden. Maar de mensen die hier werken zien het als een uitdaging en willen het laten lukken. We hebben het volste vertrouwen in het team. Het zijn superfijne collega's!"

“We kunnen mensen niet beter maken”, benadrukt Rianne. “Maar we kunnen wel zorgen voor een prettig moment.” Dat kan iets kleins zijn: een glimlach, een rustig gesprek, even gezien worden. “We letten er ook goed op dat bewoners zelf de regie kunnen houden over hun leven: Hoe laat kom ik uit bed? Heb ik zin om mee te doen aan iets? Die eigen regie is zo belangrijk.” Jacqueline vult aan dat ze de familie er ook graag in betrekken. Zij kennen de bewoners het best en worden daarom meegenomen in het onderzoek.

Topcare draait niet om grote oplossingen, maar om leren, delen en verbeteren. Zodat mensen met dementie zo gelukkig mogelijk oud kunnen worden en zorgmedewerkers met trots hun werk kunnen doen.

 

Tekst: Rachel van Westen (Tekstbureau Zeeland)
Foto: Emmy de Graaf (de Fotograaf)